Dławica piersiowa dotyka co najmniej 2 milionów Polaków. Jej główne objawy to ból lub ucisk w klatce piersiowej przy wysiłku lub stresie. Jej powikłaniem może być zawał, niewydolności serca, a nawet nagły zgon sercowy. Większości przypadków zachorowania można jednak uniknąć kontrolując czynniki ryzyka i lecząc choroby współistniejące.

Czym jest dławica piersiowa? 

To zespół objawów, z których najbardziej charakterystyczny jest ból lub ucisk w klatce piersiowej, wywołany wysiłkiem lub stresem, kiedy to serce zaczyna bić szybciej i potrzebuje więcej tlenu. Występuje najczęściej u osób z miażdżycą tętnic wieńcowych, u których przepływ krwi w naczyniach jest spowolniony.

Ile osób choruje na dławicę piersiową w Polsce i na świecie?

W Polsce na dławicę piersiową, nazywaną chorobą niedokrwienną serca, choruje od 1,5 do 2 milionów, a na świecie nawet ok. 100 milionów osób dorosłych. Są to jednak dane szacunkowe, ponieważ wiele chorych przez lata żyje z objawami dławicy, nie zdając sobie sprawy z ich powagi, przez co nie zgłasza do lekarza. Uważa się, że co czwarty przypadek dławicy piersiowej pozostaje niezdiagnozowany.

Skąd tak duża liczba chorych? Czy można temu jakoś zapobiec?

Wysoki odsetek chorych wynika głównie z braku dbałości o swoje zdrowie, ponieważ większość czynników ryzyka dławicy piersiowej ma charakter modyfikowalny, co oznacza, że mamy na nie wpływ. Dotyczy to braku rozpoznania czy leczenia innych chorób, takich jak nadciśnienie tętnicze, miażdżyca, cukrzyca, ale też palenia tytoniu, siedzącego trybu życia czy niezdrowej dieta. Oczywiście, poza tym istnieją czynniki genetyczne czy te związane z wiekiem, na co wpływu już nie mamy, ale wszystkie dostępne badania wskazują, że w ogromnym stopniu możemy uniknąć zachorowania na dławicę piersiową, prowadząc zdrowy styl życia.

A w jaki sposób rozpoznać, że to dławica piersiowa? Jakie symptomy powinny zaniepokoić?

Tak jak wspomniałem, główne objawy dławicy piersiowej to ból lub ucisk w klatce piersiowej wywołane wysiłkiem lub stresem, ustępujące po odpoczynku. Pacjenci porównują to uczucie do ciężkiego kamienia położonego na piersi. U niektórych chorych może występować również duszność podczas aktywności fizycznej. Zaniepokoić powinna zmiana wydolności, np. jeżeli dotychczas bez problemu wchodziliśmy na drugie czy trzecie piętro, a teraz już po wejściu na pierwsze musimy się zatrzymać, bo zrobiło nam się duszno, łapiemy zadyszkę, to są to objawy niedokrwienia mięśnia sercowego.

Czy kiedy po raz pierwszy pojawi się ból w klatce piersiowej należy niezwłocznie udać się do lekarza?

Tak, charakterystyczny ból przy wysiłku czy w sytuacji stresowej zawsze powinien skłonić do jak najszybszej konsultacji z lekarzem, ponieważ to bardzo typowy objaw dławicy piersiowej. Czasem zgłaszają się do mnie pacjenci, którzy skarżą się na ból w klatce piersiowej podczas spoczynku, np. podczas leżenia na lewej czy prawej stronie – te dolegliwości wynikają zwykle ze zwyrodnienia układu kostno-stawowego. Nigdy nie wolno jednak bagatelizować bólu pojawiającego się podczas wysiłku czy stresu.

Jak wygląda leczenie pacjentów ze zdiagnozowaną dławicą piersiową?

Terapia opiera się na trzech filarach. Podstawą jest kontrolowanie czynników ryzyka, w tym ciśnienia tętniczego krwi, poziomu cukru czy cholesterolu. Należy przy tym zadbać o zdrową dietę: do codziennego menu należy włączyć więcej warzyw i owoców, zastąpić tłuszcze zwierzęce – roślinnymi. Równie istotne jest podejmowanie regularnej aktywności fizycznej oraz rzucenie palenia. Drugim bardzo istotnym filarem jest farmakoterapia. Do leków stosowanych w przebiegu dławicy piersiowej i chorób współistniejących należą m.in. statyny, inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE-inhibitory), leki przeciwpłytkowe (np. kwas acetylosalicylowy) czy beta-adrenolityki. Są to leki zmniejszające stężenie cholesterolu, poprawiające przepływ krwi w naczyniach czy stabilizujące blaszkę miażdżycową. Istotnym wsparciem dla pacjentów mogą być też leki metaboliczne których celem jest redukcja objawów dławicowych i poprawa jakości życia chorych z dławicą. Jeżeli modyfikacja stylu życia i farmakoterapia nie przynoszą spodziewanych korzyści, to pacjent jest kierowany na zabieg angioplastyki, czyli wszczepienia stentu do tętnicy (tzw. balonikowanie tętnicy).

Jakie znaczenie ma optymalna farmakoterapia?

Kluczowe w kontekście zarówno zmniejszenia objawów, jak i zahamowaniu progresji choroby, poprawy rokowania oraz wydłużeniu życia. Istnieją badania, które mówią o tym, że odpowiednio dobrane leki mają wręcz udowodniony wpływ na wycofywanie się istniejących już zmian miażdżycowych.

Do jakich poważnych schorzeń może prowadzić nieleczona dławica piersiowa?

Dławica piersiowa jest najczęstszą przyczyną zawałów i niewydolności serca w Polsce. Na marginesie dodam, że niewydolność serca ma obecnie gorsze rokowanie niż większość nowotworów. Dane pokazują, że w chwili rozpoznania niewydolności serca 5-letnie przeżycie wynosi 50-60 proc. Oznacza to, że ponad połowa pacjentów w tym czasie umiera. Poza tym brak leczenia dławicy piersiowej może prowadzić do udarów mózgu, zaburzeń rytmu serca, a nawet nagłego zgonu sercowego, czyli zatrzymania krążenia i śmierci pacjenta.

Jak ważna jest świadomość chorego w kontekście regularności przyjmowania leków?

Ogromna! Obecnie coraz większym problemem jest brak stosowania się pacjentów do zaleceń lekarskich. Często jest to spowodowane fake newsami i czerpaniem wiedzy z internetu, głównie mediów społecznościowych, gdzie wiele informacji jest nierzetelna, niezweryfikowana pod względem merytorycznym, co wprowadza w błąd. W związku z tym pacjenci, mający bezwzględne wskazania do leczenia, poprawiającego rokowanie i wydłużającego życie, odstępują od terapii. Z tego względu tak duże znaczenie ma edukacja pacjentów na temat korzyści z regularnego przyjmowania leków.

POPRZEDNI