Depresja nie zawsze przybiera dramatyczną postać, która od razu wyłącza człowieka z codziennego życia. Często zaczyna się niepozornie – od utraty radości, przewlekłego zmęczenia, drażliwości czy wycofania z życia rodzinnego i towarzyskiego. Właśnie dlatego łagodne epizody depresyjne bywają bagatelizowane, zarówno przez samych chorych, jak i ich otoczenie.

Czym są zaburzenia depresyjne?

Zaburzenia depresyjne to stany, w których osoba doświadcza spadku nastroju, przewlekłego smutku, utraty zdolności odczuwania przyjemności z rzeczy, które wcześniej sprawiały jej radość (anhedonia), a także zainteresowania codziennymi czynnościami. Zwykle towarzyszą im również pesymistyczne myśli, problemy ze snem, pamięcią i koncentracją, brak apetytu, obniżone libido. Wpływa to znacząco na pogorszenie jakości życia i codzienne funkcjonowanie. Nasilenie objawów określa typ epizodu – łagodny, umiarkowany lub ciężki.

Ile może trwać taki stan?

Czas trwania zaburzeń depresyjnych jest bardzo zróżnicowany – u niektórych osób objawy utrzymują się kilka tygodni w postaci epizodów przejściowych, a u innych mogą trwać miesiące lub nawet lata, zwłaszcza jeśli nie są odpowiednio leczone. Z tego względu ważne jest, aby nie bagatelizować długotrwałego złego samopoczucia.

Czym charakteryzują się zaburzenia depresyjne o łagodnym nasileniu?

W łagodnych epizodach depresyjnych objawy są mniej intensywne, przypominają stan przygnębienia. Mogą objawiać się – poza obniżonym nastrojem – wycofaniem społecznym, drażliwością, impulsywnością, szybkim męczeniem się, zmniejszoną energią i motywacją do działania, ale nie do tego stopnia, by uniemożliwić codzienne funkcjonowanie. W takim stanie większość osób wywiązuje się obowiązków, zwłaszcza zawodowych, ale ich życie rodzinne i towarzyskie jest w jakiś sposób zaburzone. Ktoś może unikać interakcji społecznych, wyjść na spotkania towarzyskie, do kina, na zakupy, rezygnować z wakacji lub innych wyjazdów, przestać oddawać się swoim zainteresowaniom, a nawet nie wykonywać podstawowych czynności domowych, takich jak sprzątanie, a nawet opieka nad dziećmi.

Czy łagodne zaburzenia depresyjne powinny być leczone? Czy może pacjent powinien czekać, aż ustąpią samoistnie?

Nawet łagodne zaburzenia depresyjne warto leczyć. Choć czasem mogą one ustąpić samoistnie, to brak leczenia zwiększa ryzyko pogorszenia funkcjonowania, przejścia w formę przewlekłą, a nawet cięższe postaci depresji. Leczenie łagodnych zaburzeń nie tylko poprawia komfort życia, ale też może zapobiegać ich nawrotom. Obejmuje ono psychoterapię lub farmakoterapię, albo obie te metody. W przypadku pierwszego epizodu, psychoterapia może być wystarczająca, szczególnie u osób bez obciążeń somatycznych, jednak podczas drugiego i kolejnego epizodu, zalecana jest już farmakoterapia w połączeniu z psychoterapią.

Na czym polegają naturalne metody leczenia łagodnych zaburzeń depresyjnych?

Obejmują one regularną, ale umiarkowaną aktywność fizyczną (np. spacery na świeżym powietrzu), higienę snu, zdrową dietę, unikanie używek, a także nadmiernego stresu i sytuacji przeciążających psychicznie. Pomóc mogą też techniki relaksacyjne, medytacja, utrzymywanie kontaktów społecznych i rozmowy z bliskimi. Leki (np. ziołowe) dostępne w aptekach bez recepty mogą pomóc w łagodnych zaburzeniach depresyjnych, ale nie powinny zastępować konsultacji z psychiatrą. Budujące jest to, że jeżeli ktoś idzie do apteki w poszukiwaniu czegoś, co np. poprawi jego nastrój, to znaczy, że zaczyna zdawać sobie sprawę, że ma jakiś problem. To może być pierwszy krok do poszukiwania specjalistycznej pomocy.

A co można zrobić, jeśli osoba z zaburzeniami depresyjnymi nie pozwala sobie pomóc? Jaka w tym aspekcie jest rola osób bliskich, a jaka personelu medycznego? 

To częsty problem, zwłaszcza w przypadku mężczyzn. Bliscy powinni wspierać osobę z zaburzeniami depresyjnymi emocjonalnie, głównie swoją obecnością i akceptacją, zachęcać do rozmowy, proponować wspólne aktywności, delikatnie nakłaniać do skorzystania z profesjonalnej pomocy, ale bez oceniania i wywierania presji. Istotne jest też monitorowanie zmian w zachowaniu, które mogą być niepokojące. Z kolei personel medyczny może zaoferować konsultacje i profesjonalną opiekę, doradzić, jak rozpocząć diagnostykę i leczenie, a w razie potrzeby wdrożyć odpowiednią farmako- i/lub psychoterapię. Ważne jest też edukowanie pacjenta i rodziny w zakresie zdrowia psychicznego. W sytuacji, gdy pacjent nie jest w stanie sam udać się po pomoc, kluczowa jest współpraca bliskich i specjalistów.

POPRZEDNI