Osoby z cukrzycą są w stanie pracować równie dobrze, co osoby których nie dotknęła ta choroba. Coraz częściej pomagają im w tym nowoczesne technologie, m.in. systemy ciągłego monitorowania glikemii, dzięki którym pracownik może bezstresowo i efektywnie wykonywać swoje codzienne obowiązki zawodowe.

Na czym polega prawidłowa samokontrola osoby z cukrzycą i jakie ma znaczenie w całym procesie terapeutycznym?

Na początku wyjaśnię, że samokontrola u osoby z cukrzycą jest częścią szerszego pojęcia, jakim jest samoopieka, na które, obok właśnie samokontroli, czyli regularnego monitorowania stężenia glukozy oraz podejmowania samodzielnych decyzji odnośnie leczenia, składają się także dbanie o ogólny stan zdrowia – a więc także kontrola masy ciała, ciśnienia tętniczego, stężenia lipidów, ponieważ są to elementy wyrównania metabolicznego. Osoby z cukrzycą powinny stosować zdrowy styl życia – zdrowo się odżywiać, uprawiać aktywność fizyczną. Istotne jest również dbanie o dobrostan psychiczny, a więc m.in. odpowiednia ilość odpoczynku, zdrowy sen. Samoopieka ma kluczowe znaczenie w całym procesie leczenia, gdyż wpływa na jakość życia pacjenta, pozwala uniknąć powikłań choroby. Jednak pacjent powinien mieć odpowiednią wiedzę na temat samoopieki, w czym dużą rolę odgrywa zespół terapeutyczny, z centralną pozycją pacjenta.

Z jakich nowoczesnych technologii mogą korzystać osoby z cukrzycą, żeby mieć chorobę pod kontrolą?

Pacjenci z cukrzycą typu 1 mogą korzystać z systemu zautomatyzowanego podawania insuliny, czyli systemu hybrydowej zamkniętej pętli, który łączą ciągły monitor glikemii (CGM), pompę insulinową oraz algorytm sterujący. Z kolei u pacjentów z cukrzycą typu 2 na kontrolę choroby pozwalają systemy ciągłego monitorowania glikemii (CGM), składające się z sensora mierzącego stężenie glukozy, transmitera i aplikacji mobilnej w telefonie lub zegarka. Ich wprowadzenie jest rewolucją w kontrolowaniu glikemii.

Jakie korzyści z ich stosowania odnosi osoba z cukrzycą aktywna zawodowo?

Dzięki systemom ciągłego monitorowania glikemii pacjent ma wgląd w poziom cukru we krwi 24 godziny na dobę. CGM w sposób ciągły, automatycznie dokonuje pomiaru poziomu glukozy. Sensor może dokonywać nawet 1440 pomiarów w ciągu doby, które są przesyłane co 1 minutę do aplikacji, lub, w przypadku innych systemów, co 3 lub 5 minut. Podstawowymi korzyściami wynikającymi ze stosowania CGM są większe bezpieczeństwo, poprawa komfortu życia i poprawa skuteczności insulinoterapii, gdyż pacjent lepiej rozumie swoją chorobę, m.in. dlatego, że system pokazuje, jak dieta, aktywność fizyczna czy inne czynniki wpływają na kształtowanie się glikemii.

Które z funkcji systemu CGM umożliwią pracownikowi z cukrzycą bezstresowe, efektywne wykonywanie codziennych zobowiązań zawodowych?

W celu monitorowania poziomu cukru we krwi pomiary dokonywane są bez konieczności wielokrotnego w ciągu dnia nakłuwania palców, co poprawia jakość życia pacjenta, a także ułatwia mu wykonywanie pracy. Poza tym systemy CGM są wyposażone w alarmy, które ostrzegają o zbliżającej się hipo- lub hiperglikemii, pozwalając tym samym choremu uniknąć tych zdarzeń poprzez odpowiednio wcześniejszą reakcję na spadki bądź wzrosty poziomu cukru we krwi. Daje to choremu poczucie bezpieczeństwa i przekłada się na komfort pracy. Systemy te pozwalają także na analizę trendów zmian glikemii.

Z jakimi wyzwaniami może mierzyć się pracownik z cukrzycą w swoim miejscu pracy?

Z wyzwaniami mierzą się już osoby, które starają się o pracę. Część z nich zastanawia się, czy przyznać się na rozmowie kwalifikacyjnej do choroby, ponieważ obawiają się, że może to wpłynąć na decyzję o zatrudnieniu. Potencjalny pracodawca może uznać, że przez cukrzycę wydajność pracownika będzie nieadekwatna do wymagań.

W październiku br. ukazał się raport, pt. „Leczenie oraz opieka nad pacjentem z wielochorobowością – punkt widzenia pacjenta”, będący inicjatywą Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków, Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Pacjentów ze Schorzeniami Serca i Naczyń EcoSerce oraz Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Moje Nerki. Wynika z niego, że w miejscu pracy można spotkać się z życzliwą i nieżyczliwą postawą pracodawców do pracowników z cukrzycą, niestety prawie dwa razy częstsza jest ta druga. Z raportu wynika, że prawie 40 proc. osób spotkało się ze stygmatyzacją, a ponad jedna trzecia – z dyskryminacją w miejscu pracy. Częste problemy, z którymi się spotykają chorzy na cukrzycę, to również nieregularne godziny pracy, stres zawodowy, brak zrozumienia przez współpracowników. Warto wiedzieć, że tylko co trzeci (33,2%) ankietowany pracuje na peły etat, a prawie 40% przebywa na rencie lub emeryturze.

Na czym zatem polegają dobre praktyki w zakresie wspierania osób z cukrzycą w miejscu pracy?

Bardzo ważna jest edukacja w miejscu pracy, która pozwoli lepiej zrozumieć potrzeby osób z cukrzycą i uświadomić, że bez względu na chorobę, są one w stanie pracować równie dobrze, co osoby zdrowe, że mogą być bardzo dobrym, wartościowym pracownikiem. Szczególnie że obecnie chorzy coraz częściej korzystają z nowoczesnych technologii, które pozwalają im funkcjonować tak jak zdrowym osobom. Ważne, aby pracodawca i współpracownicy nie patrzyli na diabetyka przez pryzmat choroby, tylko przez jego kompetencji zawodowych.

Pracodawca może również promować w miejscu pracy zdrowe nawyki żywieniowe czy badania profilaktyczne. Myślę, że w podnoszeniu świadomości dużą rolę mogliby odegrać także lekarze medycyny pracy.

Jednak najważniejsze, aby między osobą chorą na cukrzycę a pracodawcą nawiązał się dialog, nić porozumienia, żeby chory w miejscu pracy nie stresował się, że np. nie może wyjść na chwilę, by podać sobie insulinę, czy zmierzyć poziom glikemii, albo nie bał się powiedzieć pracodawcy, że danego dnia musi iść na badania do lekarza. Dotyczy to szczególnie osób, które pracują tylko stacjonarnie/ fizycznie.

Dodam, że w tym roku Zarząd Główny Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków ogłosił plebiscyt, w którym przyzna Pracodawcom Certyfikaty „Diabetes At Work – z cukrzycą w pracy”. Chcemy w ten sposób wyróżnić firmy i instytucje, które tworzą miejsca pracy przyjazne diabetykom.

Jaka jest wiedza społeczeństwa w kontekście potrzeb pracowników z cukrzycą? Jakie działania należy podjąć, aby zwiększyć świadomość w tym obszarze?

Niestety wiedza ta jest niewystarczająca, dlatego konieczne są dalsze działania edukacyjne, np. w postaci kampanii informacyjnych.

POPRZEDNI