NEUROLOGIA

Stwardnienie rozsiane

13 MAJA, 2020


Stwardnienie  rozsiane (sclerosis multiplex, SM) jest schorzeniem, w którego przebiegu dochodzi do uszkodzeń struktur układu nerwowego. Choroba może przebiegać w postaci rzutów różnych dolegliwości przeplatanych okresami remisji lub mieć stale postępujący charakter. Obecnie stwardnienie rozsiane jest nieuleczalne, jednak istnieją metody leczenia objawowego SM. Stwardnienie rozsiane występują tak naprawdę u ludzi będących w dowolnym wieku, jednakże najczęściej choroba rozpoczyna się u pacjentów pomiędzy 15. a 45. rokiem życia. 

 

Przyczyny 

Nie są do końca znane przyczyny stwardnienia rozsianego. Duży wpływ na jego powstanie mają ogniska demielinizacyjne znajdujące się w okolicach mózgu i rdzenia kręgowego. Stwardnienie rozsiane atakuje mielinę, która odpowiedzialna jest za budowę osłonek włókien nerwowych. Stwardnienie rozsiane powoduje, że niszczone są te osłonki, a “nagie” włókna nie są w stanie dobrze przewodzić sygnałów z ośrodkowego układu nerwowego. Taki stan rzeczy prowadzi w konsekwencji do problemów neurologicznych i powstawania objawów choroby, o czym można przeczytać niżej. 

Istnieją pewne przypuszczenia na temat przyczyn choroby jaką jest stwardnienie rozsiane. Wszelkie hipotezy opierają się na współudziale czynnika środowiskowego, genetycznego oraz autoimmunologicznego.  

  • autoimmunologiczny: w trakcie procesu autoimmunologicznego organizm pacjenta produkuje białka – autoprzeciwciała, które niszczą mielinę (własne włókna nerwowe), co w konsekwencji prowadzi do tego, że organizm pacjenta sam siebie atakuje
  • genetyczny: dowiedziono, że rozwój stwardnienia rozsianego jest około dwudziestokrotnie większy u krewnych I stopnia pacjenta niż u osób niespokrewnionych
  • środowiskowy: do czynników środowiskowych wpływających na wystąpienia stwardnienia rozsianego możemy zaliczyć: miejsce zamieszkania i urodzenia, ponieważ im dalej od równika tym większa szansa choroby; zanieczyszczenie środowiska, palenie tytoniu, dietę, niedobór witaminy D, hormony  

Objawy 

Stwardnieniu rozsianemu towarzyszy szereg objawów, często pojawiających się na kilka lat przed diagnozą. Jednym z nich jest zmęczenie, nieuzależnione od wysiłku fizycznego. Kolejnym objawem stwardnienia rozsianego jest pozagałkowe zapalenie nerwu wzrokowego, poprzedzone częstymi zaburzeniami widzenia. 

W pierwszym okresie choroby najczęstszymi objawami są:
• niedowład kończyn
• problemy z widzeniem (ubytki w polu widzenia i podwójne widzenie)
• zaburzenia czucia
• kłopot z utrzymaniem równowagi i koordynacji ruchów 

Objawy choroby nie są jednolite i nie zawsze występują w tym samym nasileniu u wszystkich chorych. Najczęściej występują jako grupa symptomów chorobowych – u jednych będzie to niedowład, u innych niewielka niedoczulica. W kolejnych fazach dołączają do nich zaburzenia zwieraczy, niestabilność emocjonalna, napięcie mięśniowe, zawroty głowy, częste upadki.

PODZIAŁ OBJAWÓW ZE WZGLĘDU ZAJĘCIE STRUKTURY MÓZGU LUB RDZENIA 

Objawy neurologiczne stwardnienia rozsianego dzielimy na: 

  • zaburzenia wzroku: ból oka i łuku brwiowego, podwójne widzenie, oczopląs, zaburzenia pracy gałek ocznych, zapalenie nerwu wzrokowego.
  • zaburzenia czucia: mrowienie, uczucie zimna, brak czucia, uczucie gorąca, nadwrażliwość na ciepło,
  • kłopoty z utrzymaniem równowagi i koordynacją ruchów: nadmiernie obszerne ruchy, częściowa utrata kontroli nad kończynami, drżenie rąk, utrata równowagi, problemy z koordynacją ruchów,
  • spastyczność czyli zaburzenia napięcia mięśniowego: sztywność mięśni, skurcze mięśni, odruchy patologiczne,
  • problemy z mową: bełkotanie, mowa spowolniona,
  • problemy z oddawaniem moczu i wypróżnianiem się: nietrzymanie moczu, zaparcia lub brak kontroli nad trzymaniem stolca, brak kontroli nad zwieraczami, uczucie niepełnego wypróżnienia, częste oddawanie stolca,
  • problemy z seksem: mniejsze libido, impotencja, suchość pochwy, mniejsza wrażliwość na dotyk, późny wytrysk,
  • zaburzenia emocjonalne, poznawcze i psychopatologiczne: problemy z pamięcią krótkotrwałą, depresja, zły nastrój, zmęczenie, problemy z nauką, zaburzenia koncentracji, zaburzenia mowy,
  • zespół zmęczenia: najbardziej uciążliwy z objawów. Zmęczenie największe nasilenie wykazuje popołudniami. 

Rozpoznanie 

Postępy w medycynie pozwalają na wcześniejsze niż w przeszłości wykrywanie stwardnienia rozsianego. Najbardziej przydatnym badaniem w diagnostyce jest rezonans magnetyczny – umożliwia on uwidocznienie zmian demielinizacyjnych. Tomografia komputerowa wspomaga diagnozowanie, a także monitorowanie postępów choroby. Innymi badaniami są badanie immunoglobulin w płynie mózgowo-rdzeniowym oraz potencjały wywołane wzrokowe, słuchowe i somatosensoryczne (mogą świadczyć o uszkodzeniu układu nerwowego). 

Leczenie 

Leczenie stwardnienia rozsianego polega na zapobieganiu i leczeniu objawów. W czasie tzw. rzutu choroby stosuje się leki steroidowe, które zmniejszają nasilenie reakcji zapalnej w ognisku demielinizacji i przyspieszają ustępowanie objawów. Przez stosowanie odpowiednich leków można ograniczyć długofalowy przebieg choroby. Jeśli do czynienia mamy z chorobą postępującą gwałtowanie, choremu podaje się leki immunosupresyjne. Farmakologiczne leczenie objawowe oraz zabiegi rehabilitacyjne pomagają w przypadku wzmożonego napięcia mięśni oraz zaburzeń zwieraczy. 

Nie należy ignorować korzystnego wpływu, jaki na chorych może mieć właściwy tryb życia. Dbałość o odpowiednią wagę, unikanie przemęczenia ciała i ducha oraz stanów zapalnych może chronić chorych przed kolejnym rzutem choroby. W celu leczenia modyfikującego przebieg choroby stosuje się m.in. interferony oraz octan glatirameru. 

 


[pvc_stats postid="" increase="1" show_views_today="0"]

POWIĄZANE ARTYKUŁY